المقداد السيوري (مترجم: بخشايشى)

552

كنز العرفان في فقه القرآن‌ (فارسى)

اوّل : آنكه آيات فوق دلالت بر مشروعيّت صلح دارند و بر آن تأكيد مىكنند . و روايتى كه مىگويد : « صلح بين مسلمانان جايز است ، مگر در موردى كه حلال را حرام ، يا حرام را حلال مىسازد » . « 1 » دوّم : در آيات فوق ، دلالتى هست بر اينكه صلح جهت جلوگيرى از برخورد تشريع شده است پس هدف اصلى آن همين است و اگر امر زائدى را إفاده نمايد طبق قرائن بايد باشد . سوّم : صلح جايز است با انكار و اقرار و بر معلوم و مجهول و بر دين و عين و منفعت و بر اطفاء آتش فتنه ، حفظ خون‌ها ، اصلاح ذات بين ، اصلاح حال زوجين پس موضوع آن اعمّ از موضوع ساير عقود مىباشد . از اين رو بين مردم شيوع و شهرت يافته است كه صلح سيّد و سرور كليّهء احكام مىباشد . چهارم : و چون شناختى كه صلح از نظر موضوع ، گسترده است ، پس بدان « صلح » خود به خود عقد مستقلّى است و يك مسئله فرعى نيست هرچند فايدهء ديگرى را نيز داده باشد . پنجم : در صلح هم لازم است ساير امور شرعى معتبر در عقود را رعايت نموده و تفصيل اندكى از مجملات و كليّات آن خواهد آمد . ششم : در صلح نفع فراوانى وجود دارد چون با قطع رشتهء نزاع ، تماميّت نظام نوع انسان ، حاصل مىگردد و فوائد معاش و معاد نيز به دست مىآيد ، از اين رو خداوند آن را « خير » ناميده است و خداوند آن را « عظيم » توصيف نموده است و در سعى و كوشش براى ايجاد اصلاح ، اجر بزرگى نهفته است . پيامبر خدا ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) فرمودند : « اصلاح ذات بين ، بهتر از نماز و روزه است » . « 2 » و امام باقر ( عليه السّلام ) فرمود : « شيطان بين دو نفر مؤمن نعره مىكشد مادام كه يكى از آنان از گناه خود برنگردد ، هنگامى كه هر دو بازگشتند بر پشت رو مىخوابد و دست خود را دراز مىكند و مىگويد : به هدف خود رسيدم پس خداوند رحمت كند ، فردى را كه بين دو دوست از دوستان ما ، الفت ايجاد كند ، اى گروه مؤمنان ! با هم الفت ورزيد و به هم ديگر مهربان باشيد » « 3 »

--> ( 1 ) . مستدرك الوسائل ، ج 13 ، ص 443 ، رقم حديث ، 158540 ( 2 ) . كافى ، ج 7 ، ص 1 . ( 3 ) . غوالى اللئالى ، ج 2 ، ص 115 ، ص 315 .